KABUL, NGÀY 15 THÁNG 8 NĂM 2021 – Bầu trời Kabul đỏ rực khói lửa. Tiếng súng, tiếng la hét vang lên từng hồi khi lực lượng Taliban rầm rộ tiến vào rìa thủ đô. Quân đội Hoa Kỳ gấp rút rút lui, bỏ lại sau lưng một Afghanistan chông chênh. Trong tòa Đại sứ quán Pháp trống trải – phái bộ phương Tây cuối cùng còn trụ lại – Chỉ huy Mohamed Bida và đội an ninh mỏi mắt quan sát những con phố ngày càng thưa bóng người qua kính chống đạn. 500 con người, gồm nhân viên ngoại giao, nhà báo, nhân viên cứu trợ và cả những người Afghanistan từng cộng tác với phương Tây, co cụm trong góc sảnh. Không điện, không nước, liên lạc đứt đoạn. Họ biết mình đang bị bỏ rơi.
13 NGÀY VÀ ĐÊM bắt đầu từ khoảnh khắc ấy.
Taliban siết chặt vòng vây. Lính của Bida, mặt nhễ nhại mồ hôi, chật vật chống đỡ những đợt giao tranh lẻ tẻ quanh khu đại sứ. Lương thực cạn dần, không khí ngột ngạt mùi sợ hãi. Tiếng khóc trẻ con xen lẫn tiếng cầu nguyện trong đêm. Bida biết họ không thể chờ đợi thêm – sân bay Kabul, cửa ngõ sống sót duy nhất, cách đó 8km mà như một chân trời xa vời. Đội hình Taliban đã dựng chốt chặn trên mọi ngả đường, sân bay hỗn loạn như chợ địa ngục.
Ngày thứ 3, họ quyết định hành động. Những chiếc xe bọc thép cũ kỹ được đưa ra, xăng dầu chia nhau từng lít. 500 con người nín thở theo bước chân đội bảo vệ mở đường. Mỗi mét băng qua là một vũng máu – xác người nằm la liệt, tiếng cảnh báo nổ từ đâu đó, những bàn tay hất lên tuyệt vọng bám vào thành xe.
13 NGÀY VÀ ĐÊM trôi qua trong những cuộc đột phá liều mạng. Có lúc tưởng toàn đội tan tác giữa đám đông cuồng loạn trước cổng sân bay. Có đêm Bida phải thương lượng bằng vàng và súng để mua lối đi qua những khu phố tử thần. Đồng đội gục ngã. Kẻ phản bội trốn theo Taliban. Nhưng họ vẫn xé toang từng lớp vây, đẩy những người yếu nhất lên máy bay trực thăng Pháp cuối cùng còn cố thủ.
Lúc bình minh ngày thứ 13, khi chiếc C-130 cuối cùng cất cánh khỏi Kabul, Bida đứng lặng nhìn thành phố chìm trong bụi đỏ. Trong túi ông còn một viên đạn cuối cùng – thứ ông định giữ cho mình nếu mọi thứ thất bại. 500 người sống sót. Nhưng mùi máu và tiếng gào thét của những người bị bỏ lại, ông biết, sẽ ám ảnh ông suốt phần đời còn lại.
13 NGÀY VÀ ĐÊM ấy không phải là chiến thắng. Đó là lựa chọn sinh tồn tàn nhẫn nhất giữa vòng xoáy diệt vong.