Mấy hôm nay cái cụm từ Gửi Chúng Ta Của Thuở Ban Đầu lại nổi lên trên các hội nhóm review phim, nhắc tôi nhớ ngay đến bộ phim về tuổi trẻ của Hùng Nguyên Bảo và Mục Thanh Quân mà tôi xem hồi cuối năm ngoái. Khác với cái không khí lãng mạn, hơi mang màu sắc học đường điển hình của cái tên ấy, phim này lại kể chuyện đời thường gai góc hơn hẳn, đậm chất mùi đời hơn.
Nguyên Bảo là đứa trẻ mồ côi, được bà nội nuôi lớn trong một căn phòng chật hẹp ở khu tập thể cũ giữa lòng Hà Nội, người hàng xóm bên cạnh chính là nhà Thanh Quân – đứa bé gái có đôi bím tóc dài thẳng, hay sang mượn vở, mượn cây bút mới của Nguyên Bảo mỗi sáng. Hai đứa lớn lên cùng nhau giữa những năm tháng đất nước đang đổi thay chóng mặt: từ lúc cả xóm còn xếp hàng mua gạo theo tem phiếu, qua mấy bữa mất điện cả tuần trời phải thắp đèn dầu học bài, đến lúc cửa hàng tiện lợi đầu tiên mọc lên ở góc đường, từ cái xe đạp Thống Nhất đỏ cả hai đứa cùng leo lên đi học, đến lúc mỗi đứa đều có chiếc xe máy cũ tự mua bằng tiền làm thêm.
Không thiếu những lúc cãi vã vặt vãnh: có bữa Nguyên Bảo không cho Thanh Quân mượn cái compa mới mua, hai đứa giận nhau cả tuần không nói chuyện; có lúc cùng ngồi khóc dưới gốc cây bàng cuối sân trường khi biết tin bà nội Nguyên Bảo mất; cũng có lúc Thanh Quân bỏ cả buổi đi chơi với bạn thân để phụ Nguyên Bảo gánh hàng rong giúp gia đình lúc ốm đau. Tất cả những thăng trầm ấy không khiến họ rời xa nhau, trái lại, mỗi đứa đều trở thành cái chốt chặn vững chắc nhất của đứa còn lại mỗi khi cuộc đời gặp bão.
Phim không hề nhồi nhét những lời thoại sến súa về tình yêu hay thanh xuân, chỉ khéo léo lồng ghép những sợi dây liên kết giữa hai người bạn thanh mai trúc mã qua từng chi tiết nhỏ nhặt: tách trà ấm Thanh Quân để sẵn trên bàn cho Nguyên Bảo mỗi sáng đi làm mộc về, bộ đồ nghề đục đẽo tay Nguyên Bảo tự tay mài tặng Thanh Quân lúc cô ấy ra riêng đi làm báo, rồi cả những cuộc điện thoại xuyên đêm khi cả hai đều gặp bế tắc trong sự nghiệp. Họ theo đuổi lý tưởng mỗi người một ngả: Nguyên Bảo muốn mở xưởng mộc riêng để giữ lại nghề truyền thống của ông nội, Thanh Quân muốn làm nhà báo điều tra để viết về những đổi thay của những khu phố cũ đang dần biến mất. Giữa bao biến động của cuộc sống – từ giải tỏa đất đai, rồi đại dịch, đến cơn bão thất nghiệp vài năm trước – họ vẫn giữ được cái hẹn không lời bấy lâu: có khó khăn gì đều nói cho nhau nghe, không giấu giếm.
Có người bảo bộ phim này là phiên bản hiện thực, đời thường hơn của Gửi Chúng Ta Của Thuở Ban Đầu, vì nó không chỉ nói về cái tuổi thanh xuân rực rỡ, ngập tràn hoa hồng, mà còn nói về cái cách con người ta trưởng thành, cái cách tình cảm chân thật nhất không cần danh định – dù là tình bạn, tình cảm gia đình hay thứ tình cảm mơ hồ giữa thanh mai trúc mã – cũng có thể nương tựa nhau suốt cả đời. Xem xong phim, tôi ngồi mãi trước màn hình, nhớ lại những người bạn thời thơ ấu của mình, rồi bỗng thấy cái title Gửi Chúng Ta Của Thuở Ban Đầu không chỉ dành riêng cho một bộ phim nào, mà là dành cho tất cả những ai từng có một người bạn, một mối tình thuở nhỏ khiến mình trưởng thành hơn, dạn dày hơn trước những dông bão của đời.
