Thập niên 90 nước Anh là giai đoạn mà làn sóng ma túy bùng nổ không kiểm soát, biến hàng loạt khu công nghiệp lao dốc hậu Thatcher, những khu nhà xã hội ổ chuột ở Manchester, Liverpool rồi cả London thành vùng cấm đầy rẫy kim tiêm và những gói bột trắng. Ma túy không chỉ len lỏi vào giới trẻ vô công rồi nghề, mà còn thâm nhập cả vào tầng lớp lao động, khiến tỷ lệ tội phạm đường phố tăng vọt, hệ thống y tế quá tải vì hàng vạn ca ngộ độc, nghiện ngập.
Giữa cơn bão ấy, nhóm công chức nọ – không phải cảnh sát đặc nhiệm, mà là những điều tra viên thuế, nhân viên hải quan, chuyên gia phân tích tài chính làm việc dưới trướng Bộ Nội vụ – lại chọn cách nằm vùng âm thầm. Họ không đeo phù hiệu, không dùng xe cảnh sát hú còi ầm ĩ, mỗi ngày cải trang thành công nhân xây dựng, người bán báo, thậm chí là con nghiện nghiện ngập để lặng lẽ thâm nhập tận hang ổ của các băng đảng đứng sau đường dây buôn bán ma túy. Lý do họ chọn cách này rất đơn giản: những kẻ cầm đầu băng nhóm không chỉ là tội phạm đường phố, mà còn có sự chống lưng của quan chức tham nhũng, lãnh đạo địa phương. Chỉ cần một vụ lộ tin, toàn bộ chứng cứ sẽ bị tiêu hủy, nhân chứng sẽ biến mất không dấu vết.
Suốt 5 năm nằm vùng, có người trong nhóm bị đe dọa tính mạng, nhà bị đập phá, có người bị chính đồng nghiệp ở cơ quan phản bội vì đã nhận hối lộ của băng nhóm, nhưng tất cả vẫn kiên trì bám trụ, gom từng mẩu giấy, từng đoạn ghi âm nhỏ để xây dựng hồ sơ triệt phá toàn bộ hệ thống. Cuộc chiến ấy thậm chí không được ghi vào hồ sơ công khai suốt 30 năm trời, cho đến khi Bộ Nội vụ giải mật tài liệu vào năm 2018.
Chính những câu chuyện chưa từng kể, chưa từng lên báo ấy là nguyên liệu cốt lõi cho Huyền Thoại Ngầm (Phần 1). Loạt phim khai thác trực tiếp từ hồ sơ giải mật, tái hiện chân thực cuộc chiến của những người hùng vô danh không mang vũ khí, không được ca tụng, nhưng lại góp phần ngăn chặn 40 nguồn cung ma túy khu vực Bắc Anh lúc bấy giờ. Những chi tiết như điều tra viên mang mã số 37A phải giả nghiện 3 tháng để lấy lòng tin trùm băng đảng vùng Yorkshire, hay lô hàng 2 tấn heroin được ngụy trang thành đậu phộng nhập khẩu từ Pakistan, đều được lấy nguyên mẫu 100 từ thực tế, không hề thêm thắt kịch tính kiểu phim bom tấn.
