Chúng ta thường nghĩ rằng những người thuộc về hai bờ biên chính trị, những người mang trong mình những niềm tin và quá khứ đối lập, thì làm sao có thể tìm thấy điểm chung? Người lạ ở công viên - câu chuyện điện ảnh từ Argentina do Juan José Campanella dẫn dắt - lại lặng lẽ và sâu sắc đặt câu hỏi ngược lại: liệu một tình bạn, một sự đồng hành chân thành, có cần phải xây trên nền tảng cùng một lập trường?
Bộ phim, chuyển thể từ vở kịm cùng tên, đưa chúng ta đến với Parque Lezama, một công viên ở Buenos Aires, không chỉ là khung cảnh mà còn là một bức tranh xã hội thu nhỏ. Ở đó, chúng ta gặp hai ông già: một là đảng viên cộng sản lâu năm, mang theo cả một đời tranh đấu, mộng tưởng về một xã hội công bằng, và một người kia - một nhà bảo tàng hay một griso (người đi bảo tồn di sản) - cả đời sống trong thế giới của nghệ thuật, lịch sử, và một quan điểm rất rõ ràng: tôi ủng hộ việc đừng dính líu vào chuyện chính trị. Họ trở thành người lạ của nhau trong chính không gian chung ấy, rồi từ những bất đồng, từ những câu chuyện về quá khứ, về cuộc đời, về những con người họ từng biết, một sự kết nối bất ngờ nảy sinh.
Juan José Campanella, với tài năng kể chuyện tinh tế, không đi vào những tranh luận ý thức hệ dại dột. Thay vào đó, ông khám phá khoảng trống giữa lý thuyết và cuộc sống thực. Người cộng sản già, qua những cuộc trò chuyện, dần hé lộ không chỉ là một tư tưởng, mà là cả nỗi đau, sự hy sinh, và cả những lầm lẫn trong một cuộc đời mười mươi dành cho một lý tưởng. Người trung lập kia, bằng con mắt của một người ghi chép lịch sử, của một người trân trọng di sản vật chất và tinh thần, lại có thể nhìn thẽ những gì thuộc về con người - những yếu tố vĩnh cửu như tình bạn, lòng trung thành, nỗi cô đơn - vượt lên trên mọi nhãn quan chính trị phụ thuộc.
Sự tham gia của những gương mặt đặc trưng như Luis Brandoni (thường đảm nhận các vai đàn ông Argentina điển hình, phức tạp) và Eduardo Blanco mang đến cho hai nhân vật một độ sâu và gần gũi đến khó tin. Chúng ta không xem hai ý kiến đối lập, mà xem hai con người với những ký ức đầy mệt mỏi và khát khao được thấu hiểu. Công viên trở thành một nơi trung lập, một lãnh thổ của sự lắng nghe, nơi những cuộc đối thoại về nhà thơ Rubén Darío hay những câu chuyện về chiến tranh lại là cầu nối, chứ không phải rào cản.
Parque Lezama thực chất là một bản ánh chiếu tế nhị về xã hội Argentina - một đất nước với lịch sử chính trị đầy đ肺部 và chia rẽ. Nhưng nó còn là một lời nhắc nhở phổ quát: rằng liên minh giữa người lạ có thể nảy sinh từ những điều giản dị nhất - một cái nhìn đồng cảm, một câu chuyện chung về quá khứ, hay đơn giản là sự kiên nhẫn ngồi lắng nghe trên một chiếc ghế đá. Mối quan hệ ấy không loại bỏ chính trị, mà nhìn thấy chính trị qua lăng kính của con người, rằng đôi khi, để thấu hiểu một ý tưởng, ta phải hiểu trước tiên trái tim người mang ý tưởng ấy.
Vậy là tình bạn kiểu gì có thể tồn tại? Một tình bạn không yêu cầu phải đồng ý, mà là sự tôn trọng sự khác biệt; không phải là sự từ bỏ lý tưởng, mà là sự đặt con người lên trên lý tưởng. Giữa Người lạ ở công viên ấy, họ tìm thấy nhau không phải vì cùng một màu cờ, mà vì cùng một niềm tin vào giá trị của những cuộc đời đã sống, vào sức mạnh của những ký ức, và vào khát khao chung - dù là không nói ra - về một thế giới có thể bớt cay nghiệt hơn, bớt chia rẽ hơn, dù chỉ trong một góc công viên nhỏ.
