Radu Patru vẫn nhớ cái sáng thứ Hai đầu tiên bước vào tòa nhà đài truyền hình công lập danh tiếng ở quận 16 Paris, tay run run cầm tấm thẻ thực tập màu xanh nhạt, sợ rơi mất vì nó chỉ có giá trị trong 6 tháng thử việc. Là người Romania duy nhất trong hơn 200 thực tập sinh kỳ đó, anh nói tiếng Pháp lưu loát với giọng Eastern European hơi khàn đặc trưng, từng làm phóng viên tự do ở Bucharest hai năm trước khi lấy được visa sang Pháp. Trong suốt thời gian thử việc, anh kiêm hai vai: phiên dịch tài liệu mảng tin Đông Âu cho ban tin tối, và đảm nhận mớ rắc rối phát sinh mà mấy nhà báo chính vẫn gọi đùa là Người sửa chữa — chứ thực ra cũng là người dàn xếp thôi, kiểu khi đoàn quay ở Romania bị cảnh sát tịch thu máy quay, anh là người gọi cho cậu em họ làm ở sở ngoại kiều để xin lại; khi phóng viên đang phỏng vấn ngài bộ trưởng mà máy ghi âm hỏng, anh là người chạy ra cửa hàng điện tử gần nhất mua cái mới trong 15 phút; khi nhân vật phỏng vấn chỉ nói tiếng Romania, anh là người ngồi cạnh phiên dịch trực tiếp, thêm thắt mấy chi tiết văn hóa để câu chuyện mượt mà hơn cho khán giả Pháp hiểu.
Mọi người đều bảo Radu là kiểu người sống dai, làm việc kỹ, anh cũng tự hào về cái danh xưng Người sửa chữa ấy. Anh cần nó, cần một hợp đồng chính thức để đưa con trai Luca 7 tuổi từ Romania sang Pháp đoàn tụ — vợ anh mất hai năm trước vì ung thư, đứa nhỏ sống với bà nội ở Bucharest, mỗi tuần anh chỉ được FaceTime 2 lần, nghe giọng nó hỏi văng vẳng qua loa điện thoại: Bố làm nhà báo giỏi chưa, có được lên tivi chưa?
Cơ hội đột phá ập đến vào một sáng thứ Tư đầy mưa rào. Bộ Nội vụ Pháp thông báo trục xuất hai cô gái mại dâm vị thành niên người Romania, 15 và 16 tuổi, bị bắt quả tang hành nghề ở khu Pigalle ba tuần trước. Báo chí Romania đăng đầy trang nhất ảnh hai đứa trẻ ngồi trong xe chở phạm nhân, mặt lấm lem nước mắt, chính phủ Bucharest gửi công hàm phản đối, coi đây là vi phạm quyền trẻ em, Liên Hợp Quốc cũng lên tiếng yêu cầu Pháp giải trình. Vụ việc thành scandal quốc tế chỉ sau một đêm. Ban biên tập đài phát sốt: họ cần một phóng sự độc quyền, phỏng vấn một trong hai cô gái ngay khi chúng về đến Bucharest. Nhưng mọi phóng viên Pháp đều bị từ chối visa khẩn cấp, mạng lưới cộng tác viên của đài ở Romania cũng im lặng, vì ai cũng sợ đường dây buôn người đứng sau hai cô bé sẽ trả thù.
Biên tập trưởng gọi Radu vào văn phòng, đặt một cốc cà phê đen nguội ngắt trước mặt anh: Cháu là người Romania duy nhất ở đây, có quan hệ địa phương, nói tiếng bản xứ. Cháu bay sang Bucharest ngay tối nay, nếu mang về được cuộc phỏng vấn, chú ký hợp đồng chính thức cho cháu, lương đủ để cháu bảo lãnh con trai sang Pháp. Chú biết cháu sẽ làm được, cháu là Người sửa chữa mà.
Radu bay sang Bucharest đêm đó, mang theo một chiếc máy quay cầm tay nhỏ, một phong bì chứa 1000 euro tiền chi phí khẩn cấp của đài. Dì ruột anh, bà Elena làm y tá ở bệnh viện đa khoa Bucharest, cho biết hai cô gái được đưa vào viện kiểm tra sức khỏe ngay khi về nước. Cô bé nhỏ hơn, Maria, 15 tuổi, bị thương ở cánh tay do bị kẻ buôn người đánh lúc cố gắng trốn thoát, đang nằm ở phòng cách ly, không ai được thăm ngoại trừ người nhà.
Anh đến bệnh viện vào sáng hôm sau, ngồi đợi ở hàng ghế dài ngoài hành lang, ngửi thấy mùi xà phòng rẻ tiền và thuốc sát trùng nồng nặc. Mẹ của Maria đến lúc 10 giờ, một người phụ nữ gầy guộc, mặc áo khoác cũ sờn, nhìn anh với ánh mắt nghi ngờ khi anh giới thiệu mình là nhà báo từ Pháp. Gia đình tôi không muốn nói chuyện với báo chí, bà ta nói, giọng khàn vì hút thuốc. Chúng nó làm nhục cả dòng họ.
Radu lôi phong bì tiền ra, đẩy về phía bà ta: Tôi biết bà cần tiền để chữa trị cho Maria. 500 euro, nếu bà để tôi phỏng vấn nó 15 phút thôi. Bà ta nhìn phong bì, tay run lên, rồi gật đầu. Anh bước vào phòng Maria, thấy cô bé ngồi trên giường, tay băng bó, mắt nhìn chằm chằm vào cửa sổ, không nói một lời. Anh bật máy quay, hỏi những câu hỏi mà ban biên tập soạn sẵn: Em có bị ngược đãi ở Pháp không? Đường dây buôn người có ép em làm việc không? Maria chỉ lắc đầu, nước mắt rơi xuống mu bàn tay băng bó.
Điện thoại rung lên, là Luca Facetime. Anh bước ra hành lang nghe máy, nhìn thấy con trai mình đang ngồi ở bàn học cũ ở nhà bà nội, cầm bút chì vẽ hình một nhà báo cầm máy quay. Bố ơi, bố đang phỏng vấn người nổi tiếng à? Bố có thắng giải thưởng không? Radu nhìn vào phong bì tiền còn nằm trên bàn gỗ sứt sẹo, nhìn vào cánh cửa phòng Maria vẫn đóng im lìm, tự dưng thấy ngực thắt lại.
Suốt bao năm làm Người sửa chữa, anh luôn tự hào vì có thể sửa mọi thứ hỏng hóc cho đồng nghiệp. Máy quay hỏng thì mua cái mới, visa trễ thì gọi người quen, thậm chí dàn xếp cho mấy ông nhà báo trốn vé máy bay cũng được. Nhưng lần này, cái hỏng hóc nằm ngay trong lương tâm anh, và anh không biết làm sao sửa nổi. Anh sẽ trở thành kiểu nhà báo nào nếu đem nỗi đau của một đứa trẻ vừa bị ngược đãi ra bán lấy rating? Anh sẽ trả lời thế nào khi Luca hỏi Bố có làm gì xấu với người ta không? — biết bao nhiêu lần anh dặn con trai phải sống lương thiện, phải làm gương cho bạn bè ở trường.
Anh tắt máy quay, cầm phong bì tiền bước ra, trả lại cho dì Elena nhờ trả cho mẹ Maria để chữa trị cho cô bé, không kèm điều kiện nào. Chiều hôm đó, anh gọi điện cho biên tập trưởng, nói rằng không thể lấy được phỏng vấn. Ban biên tập hủy hợp đồng, anh phải về Saint-Denis làm công nhân quét đường, nhưng mỗi khi đón Luca từ sân bay về (bà nội cho phép cháu sang thăm anh 2 tuần hè đó), anh đưa cháu đi dạo công viên, kể cho cháu nghe về những việc tốt mà anh làm, chứ không phải những câu chuyện giật gân trên tivi.
Anh vẫn là Người sửa chữa, nhưng giờ anh sửa những thứ thực sự cần sửa: giúp hàng xóm dịch giấy tờ y tế, dạy tiếng Romania miễn phí cho trẻ em nhập cư, và quan trọng nhất, làm một người cha đàng hoàng cho Luca. Có những lúc anh nhìn lại quyết định hôm đó ở bệnh viện Bucharest, vẫn thắc mắc nếu nhận lời, giờ anh đã là nhà báo danh tiếng, con trai được sống cùng mình ở Paris xa hoa. Nhưng rồi anh nhìn thấy Luca chạy nhảy trên bãi cỏ, cười toe toét khi anh mua cho cây kem ốc quế, lại thấy mình không hối hận. Làm nhà báo hay làm người cha, cái gì cũng cần cái tâm trước đã — điều mà một Người sửa chữa như anh, mãi đến lúc dấn thân vào vùng đất xám xôi của đạo đức mới thực sự hiểu.
