Chuyến du hanh sang xứ Phù Tang của thầy Luang Phi Pae, một vị Tăng trong chùa Chi lăng, vốn là chuyến đi bình dị với mục đích tham gia một khóa tu tại một tự viện thiền ở Kyoto. Không ngờ, từ chuyến đi ấy, một luồng gió lạ, một bất ngờ êm ái mà rất đỗi đắc ý đã làm chao đảo toàn bộ dòng tâm sự của vị thầy hiền lành, tạo nên một trang sử ký vừa đầy tính người, vừa chan chứa tình thầy trò - gia đình.
Mọi chuyện bắt nguồn từ cuộc điện thoại của cô con gái yêu quý, Hiền, đang du học tại Nhật. Thưa thầy, con xin giới thiệu hôn phụ của con với thầy. Chú ấy là một nhà sư, tên là Nhất Sĩ, trụ trì một tiny thiền viện nhỏ ở vùng nông thôn Nara ạ. Giọng con gái ở đầu dây bên kia vừa e ấp vừa tràn đầy tự hào. Trong đầu thầy Luang Phi Pae lúc ấy chỉ còn một dòng chữ: Sư Thầy Gặp Sư Lầy? Một sư cấp trên, một bậc cha già trong đạo, lại phải đối diện với một người sẽ là em rể của mình, mà người ấy lại cũng mặc áo nâu sòng, cạo đầu trọc lốc. Sự lúng túng, bối rối lẫn sự tò mò kỳ lạ ùa về. Trong suốt chặng đường máy bay, hình bóng người sư trẻ ấy in hằn trong tâm thần thầy: làm sao mà con gái mình chọn một ông sư làm chồng? Đó có phải là lựa chọn hạnh phúc thực sự?
Rồi ngày gặp mặt cũng đến. Tại một quán trà nhỏ ven hồ, thầy ngồi đối diện chàng sư trẻ Nhất Sĩ. Áo nâu sờm, đầu cạo nhẵn, nhưng đôi mắt trong veo, nụ cười rạng rỡ và cách ứng xử ân cần, tế nhị khiến thầy dần xao xuyến. Không có chút e dè hay vô lễ, Nhất Sĩ cúi đầu thật thấp, dâng chén trà nóng với hai tay, giọng nhỏ nhẹ: Con xin chào thầy. Con biết thầy sẽ ngạc nhiên, nhưng con và Hiền yêu nhau từ cái nhìn đầu tiên, và đạo pháp của con không ngăn cách được trái tim. Sư Thầy Gặp Sư Lầy – tình huống ấy thật sự đã diễn ra, nhưng không hề có vẻ gì là xung đột. Thay vào đó, là một sự kết nối lạ lùng, bắt nguồn từ tình yêu thương chung đối với người con.
Chuyến đi tiếp theo là hành trình khám phá. Thầy được Nhất Sĩ dắt đi những nơi chỉ có người trong nghề mới biết: một tự viện cổ kính ẩn mình trong làn sương sớm, nơi lão Tăng chế ngự thiên nhiên; một khu vườn đá sỏi nhỏ và tuyệt đẹp mà chàng sư trẻ tự tay vót tạo. Nhưng điều khiến thầy Luang Phi Pae tâm phục khẩu phục, và cũng là nguồn cơn của muôn vàn chuyện oái oăm, lại chính là sự lệch pha hoàn toàn giữa nghi thức và đời thường.
Chẳng hạn, trong bữa cơm tối đầu tiên, thầy còn nghĩ sẽ kính trọng nhau trong thói quen ăn uống của Tăng Ni. Thế nhưng, Hiền vui vẻ gọi: Thầy ơi, thầy Nhất Sĩ nấu cơm cháy cũng ngon lắm!. Chàng sư trẻ chạy vào bếp, lấy ra một cái bát, bôi một ít cơm cháy giòn tan, rắc vài sợi rong biển, rồi dâng lên trước mặt thầy với nụ cười trung hậu: Con xin thầy nếm thử, món này là 'hồng trần quyên' của con đấy ạ. Thầh lúng túng cầm bát, ăn thử, rồi phải tặc lưỡi: Ừ, cơm cháy mà còn thơm mùi lúa mới nữa. Một tiếng cười giòn tan vang lên. Sự trang nghiêm ban đầu bỗng hóa thành một bữa cơm đầm ấm, gia đình.
Lại có lần, cả ba cùng đi chơi công viên. Hiền và Nhất Sĩ cầm tay nhau, nói cười vui vẻ. Thầy đi sau, thấy chàng sư trẻ bỗng dừng lại trước một cỗ máy bán hàng tự động, lấy tiền mua hai chai nước ép trái cây, đưa một chai cho vợ tương lai, một chai cho thầy, rồi bẻ nắp, nhấp một ngụm, thở dài sung sướng: Trời ơi, ngọt quá! Con nhớ nhất ly nước dừa mát lành hồi mới tu, thầy không biết đâu. Trong mắt thầy, hình ảnh một sư nhân từ bi mờ ảo bỗng chuyển thành hình ảnh một chàng trai trẻ, đắm say trong những khoảnh khắc giản dị của đời thường. Sư Thầy Gặp Sư Lầy – hoá ra cái cách hai người ấy gặp nhau mỗi ngày không phải trong giảng đường, mà chính là trong những ly nước ngọt, những miếng cơm cháy, và nụ cười không cần kiềm chế.
Mỗi lần lầy vào một tình huống mới – như khi Nhất Sĩ phải dắt thầy qua một con đường đất trơn trượt, hoặc khi thầy bối rối không biết để already vàng cúng đường như thế nào cho đúng nghi thức, còn chàng sư trẻ lại tùy tiện đặt dưới gốc cây – thầy lại thấy một sự đồng thuận kỳ diệu. Dường như, tình thầy trò giữa thầy và con gái, và tình yêu giữa Hiền và Nhất Sĩ, đã hòa quyện thành một thứ tình cảm cao hơn, bao dung hơn. Sự trang nghiêm của áo nâu sòng không phải là bức tường ngăn cách, mà là một khung cảnh đẹp đẽ, trong đó những con người bình dị ấy đang tô điểm cho nhau bằng chính những hành động nhỏ bé, chân chất.
Khi trở về, trên chuyến bay, thầy Luang Phi Pae ngồi bên cửa sổ, nhìn mây trôi lững lờ. Trong lòng thầy không còn chút bối rối hay sốc ban đầu. Thay vào đó, là một sự bình an sâu sắc và một nụ cười ấm áp. Thầy hiểu rằng, hành trình Sư Thầy Gặp Sư Lầy ấy không phải là một sự xung đột giữa hai thế giới, mà chính là sự gặp gỡ, sự dung hòa giữa nghi thức và đời thường, giữa đạo và tình. Và thầy thầy biết, với Hiền và Nhất Sĩ, hạnh phúc của họ sẽ xây dựng trên nền tảng ấy: một tình yêu vừa trong sáng như trăng, vừa ấm áp như bát cơm gia đình, và một niềm tin rằng, dù mặc áo nâu hay áo trắng, trái tim biết yêu thương và biết cống hiến, đó mới là bộ hành trang đích thực trên đường tu dưỡng đời người.
