Người đàn ông trẻ ấy đứng giữa ba ngã rẽ, lựa chọn nào cũng kéo tim anh xé nát.
Lớp sơn dầu trên giá vẽ vẫn còn ẩm mùi nhựa thông, bức chân dung người mẫu dở dang – một người thợ cắt tóc ở Montmartre với đôi mắt màu tro lấp lánh nỗi buồn – như cáo trách sự bỏ dở của anh. Tiếng cọ vẽ rơi khô khốc xuống sàn gỗ. Cuốn sổ phác thảo trong túi áo khoác chứa hàng trăm đường nét về em: nụ cười hơi lệch khi nghe anh kể chuyện hài, cổ tay mỏng manh vươn ra hái hoa hồng dại bên bờ sông Seine, chiếc khăn lụa xanh buông lơi trong gió như muốn níu kéo thời gian. Chàng quý tộc Lyon 23 tuổi ấy gọi đó là Tình yêu qua lăng kính màu hổ phách – thứ ánh sáng dịu dàng chỉ có trong buổi hoàng hôn Paris khi những tia nắng cuối ngày chiếu qua ly rượu vang đang cạn.
Nhưng chiếc lăng kính của dòng họ lại mang màu chì. Cha anh – người đã để tang vì đứa con trai đầu tử trận ở Marne – khẽ xoay chiếc nhẫn gia đình hướng về phía ánh đèn chùm. Pháo đài Verdun cần thêm sĩ quan, câu nói nhẹ bẫng mà như dao cứa vào không khí trong phòng đọc sách phủ đầy chân dung tổ tiên. Những ghi chép trong nhật ký chiến hào của anh trai để lại trở thành ám ảnh: Chiến tranh làm tình yêu trở thành vật xa xỉ.
Cánh thư từ London vẫn còn nguyên dấu sáp đỏ nằm chỏng chơ trên bàn viết. Người yêu anh – thiếu nữ học điêu khắc với đôi bàn tay nhuốm đất sét – đề nghị cùng nhau trốn sang Thụy Sĩ trung lập. Em sẽ nặn hình anh không phải trong bộ quân phục mà với cây cọ và bảng màu, nét chữ ngả nghiêng như các bức tượng expressionist trong xưởng vẽ của nàng. Nhưng tờ trát gọi nhập ngũ màu vàng nhàu nát trong ngăn kéo như lưỡi hái thình lình cắt đứt mọi lối đi.
Trước khung cửa sổ phòng ngủ, anh nhìn những chàng trai nông dân ngoài phố vác bó hoa hướng dương tặng người yêu trước giờ lên tàu. Ngọn nến chảy thành núi sáp trắng trên đàn dương cầm tựa núi Alps phủ tuyết mà anh từng hẹn sẽ cùng nàng vẽ. Ba thế giới – nghệ thuật, bổn phận, và mối tình mong manh – va đập trong anh như màu đỏ cadmium xung đột với xanh cobalt trên palette. Đêm ấy, chàng họa sĩ trẻ đốt hàng chục bức ký họa trong lò sưởi, ngọn lửa bùng lên nhảy múa điệu tango với bóng tối, thiêu rụi cả lăng kính hổ phách xưa cũ để lại tro than – thứ bụi quyện vào không khí như định mệnh không thể trốn chạy.
