Trương Nhất Ngang rời xa việc đánh án trực tiếp đúng 5 năm rồi. 5 năm ngồi cái bàn gỗ mục ở phòng hành chính công an tỉnh, ngày ngày ký giấy tờ, uống trà bát, hút thuốc lá Thăng Long đến nỗi ngón tay vàng sẫm, anh tưởng đời mình sẽ trôi qua nhạt nhẽo thế thôi. Ai ngờ cuối tháng 3, một lá thư nặc danh gửi thẳng về phòng giám đốc công an tỉnh, phong bì cũ kỹ, chữ viết nguệch ngoạc: Lên Tam Giang Khẩu mà xem, Chu Vinh làm chuyện chết người, cảnh sát địa phương bao che hết, không tin cứ cử Trương Nhất Ngang xuống, nó rành cái xó xỉnh này hơn ai hết.
Giám đốc gọi anh lên, ném cái thư lên bàn: Anh nghỉ làm điều tra bao lâu rồi? Chứ không thì tao chẳng phiền anh đâu. Tam Giang Khẩu giờ là vùng kinh tế mới, tiền đổ về như nước, cát tặc, cờ bạc, buôn lậu léo nhéo cả lên, anh xuống đó, vừa giám sát vừa điều tra cái đơn tố cáo này. Cẩn thận, đừng để người ta nói công an tỉnh cử người cũ về dẹp loạn.
Tam Giang Khẩu lúc anh đến, mưa rả rích suốt tuần. Sông Tam Giang nước đục ngầu, tàu bè chở cát chạy rầm rập, bên bờ là khu chung cư cao tầng mọc lên san sát, bên kia là xóm chài lưới cũ nát, mùi mắm tôm trộn lẫn mùi dầu diesel nồng nặc. Anh vừa bước vào trụ sở công an huyện, gặp ngay Lý Quốc Khánh – Trưởng đội Hình sự, cũng là đồng đội cũ 10 năm trước cùng anh đánh án buôn người, từng nhảy xuống sông cứu anh khỏi làn đạn của bọn buôn lậu. Khánh cười sém răng, vỗ vai anh: Mày còn nhớ quán bia hơi đầu cầu không? Tối nay tao mời mày uống, cái đống rác ở đây sắp tràn bờ rồi, có mày về là có người gánh đỡ.
Sáng hôm sau, người ta tìm thấy Khánh chết trong chiếc xe Santafe riêng, đỗ ven bờ đê sông, cổ bị rạch một nhát dao sắc lẹm, giấy tờ, điện thoại biến mất sạch. Trương Nhất Ngang là người cuối cùng gặp Khánh, trong túi xách anh lại xuất hiện một mảnh giấy ghi nguệch ngoạc Mày trả giá đi – rõ ràng là có kẻ gài bẫy. Mấy ngày liền anh bị tạm đình chỉ công tác, bị đồng đội địa phương nhìn với ánh mắt nghi kỵ, có đứa còn thì thầm ông này từ tỉnh về, biết đâu là người của Chu Vinh thuê giết Khánh rồi gắp lửa bỏ tay người?
Anh không ngồi yên. Đêm đêm anh lẻn ra khỏi trụ sở, đi bộ dọc bờ sông, đến tận chỗ Khánh nằm. Lần đầu tiên, anh nhặt được một đầu lọc thuốc lá hiệu Hero, chỉ có một cái quán tạp hóa nhỏ gần bến xe mới bán loại này. Lần thứ hai, anh thấy một gã đàn ông mặc áo khoác đỏ chói, tay cầm bao thuốc Hero, đang lủi thủi đi vào xưởng gỗ bỏ hoang. Anh bám theo, suýt bị gã này đâm khi đang định giết một chủ nợ lãi, may anh vẫn còn phản xạ cũ, tước được dao, ấn gã xuống đất. Hóa ra đây là kẻ giết người hàng loạt từng lẩn trốn 3 vụ án ở 3 tỉnh lân cận, toàn chọn người cho vay nặng lãi để ra tay, ngu ngốc đến mức không biết xóa dấu vết, ID còn để nguyên trong túi áo.
Vụ này khiến toàn bộ nghi ngờ dồn vào Trương Nhất Ngang tan biến. Giám đốc tỉnh khen anh còn tài, giao luôn cho anh làm quyền Đội trưởng Đội Hình sự Tam Giang Khẩu, điều tra cả cái chết của Khánh lẫn đường dây tội phạm của Chu Vinh.
Mà Chu Vinh là ai? Chủ tịch tập đoàn Bất động sản Tam Giang, từng làm cát tặc giàu sụ, nuôi cả một bè lũ đệ tử, toàn là lũ Tội Ác Ngớ Ngẩn (Tội Phạm IQ Thấp), làm việc hớ hênh như cơm bữa. Anh bắt đầu tập trung vào lão này, thì bọn tội phạm ngốc nghếch cứ tự dưng nảy sinh như nấm sau mưa.
Đứa cháu trai Chu Vinh, Chu Bằng, 25 tuổi, được giao nhiệm vụ chuyển phong bì hối lộ cho công an huyện, lại dùng chính tài khoản Grab của mình để chở tiền, mỗi chuyến chở 500 triệu, lịch trình hiện rõ mồn một trên app. Có hai tên đệ tử của Chu Vinh là Tèo và Tý, tranh nhau khoản hoa hồng khi rửa tiền qua chùa Bà, dùng điện thoại quay clip chửi bới nhau, tay run run bấm nhầm nút gửi sang đường dây nóng 113, giọng hô hoán đầy đủ: Tao nói cho mày biết, ông Chu bảo tao phải giết thằng Khánh để dằn mặt đám cảnh sát đang điều tra cát tặc, mày mà tranh phần tao, tao báo công an bây giờ! Clip ấy nằm trong hộp thư của Trương Nhất Ngang ngay sáng hôm sau.
Rồi còn tên Nam, đệ tử thân tín của Chu Vinh, được giao giấu con dao giết Khánh, lại chọn chôn ngay ở công viên khu trung tâm, dùng cái xẻng nhựa màu xanh neon sáng loáng, chôn xong quên mất cái thẻ nhân viên của công ty Chu Vinh rơi ra ngoài. Một đứa trẻ đi chơi bắt được cái thẻ, đưa cho bố nó là cảnh sát giao thông, thế là bằng chứng vật chất đầu tiên rơi thẳng vào tay Trương Nhất Ngang.
Mấy vụ việc ngớ ngẩn ấy cứ như hiệu ứng cánh bướm, đẩy đẩy dần dần tung tích của Chu Vinh ra ánh sáng. Tèo sau khi bị tước đoạt khoản hoa hồng, say xỉn đến quán karaoke gần sông, khoe với gái bao là mình là người trực tiếp rạch cổ Khánh, còn quay cả video tự sướng gửi cho bạn gái, nhầm địa chỉ gửi sang nhóm chat của đội cảnh sát. Chu Bằng sợ tội, đầu thú khai luôn Chu Vinh hối lộ cả Chánh án tòa án huyện, tài liệu chuyển khoản còn nằm trong máy tính của gã.
Cái gọi là duyên phận giữa Trương Nhất Ngang và đám tội phạm ngốc nghếch này, thực ra chẳng có gì bí ẩn. Anh từng sống ở Tam Giang Khẩu 10 năm, rành từng ngõ ngách, biết quán tạp hóa nào bán thuốc lá Hero, biết xưởng gỗ bỏ hoang nào là chỗ lũ tội phạm hay trốn, biết cả quán bia hơi đầu cầu mà bọn đệ tử Chu Vinh hay tụ tập. Anh không cần dùng mấy kỹ thuật cao siêu, chỉ cần ngồi uống bia hơi, nghe bọn chúng khoe khoang, rồi lẳng lặng ghi chép lại hết.
Suốt quá trình điều tra, anh nhiều lần差点 bị bọn Chu Vinh dọa dẫm, có lần chúng phóng hỏa cái kho chứa tài liệu của anh, may anh phát hiện kịp. Nhưng mỗi lần anh định vất vả truy tìm manh mối, đám Tội Phạm IQ Thấp lại tự động lo gửi bằng chứng đến tận cửa. Anh bảo với đồng đội: Bọn này ngốc đến mức tao chẳng cần dùng hết sức, chỉ ngồi chờ chúng tự bóp nghẹt nhau thôi.
Cuối cùng, toàn bộ băng nhóm Chu Vinh bị tóm gọn trong một cuộc đột kích tại buổi tiệc sinh nhật của lão ở biệt thự ven sông. Tèo, Tý, Nam, Chu Bằng đều tranh nhau khai báo để giảm nhẹ tội, Chu Vinh ngồi sụp xuống đất khi thấy tờ biên bản khai báo đầy đủ chữ ký của đám đệ tử ngốc nghếch của mình. Chánh án, công an huyện bao che cũng lần lượt bị bắt.
Trương Nhất Ngang đứng trước mộ Khánh, đặt bao thuốc lá Thăng Long lên bia mộ, mỉm cười: Này ông bạn già, bọn tao đã thắng rồi. Bọn tội phạm bây giờ ngốc hơn hồi mình đánh án nhé, tự động giúp tao lập công, ông nhìn thấy chưa? Anh cười đến phút cuối, không phải vì vui mừng lập công, mà vì nhìn thấy những kẻ gây ra cái chết của đồng đội mình, lại chính là lũ ngu ngốc tự đưa mình vào vòng lao lý.
Sau vụ án, anh được điều về tỉnh, ngồi lại cái bàn gỗ mục cũ, nhưng lần này không còn cảm giác nhạt nhẽo nữa. Thỉnh thoảng nghe tin Tam Giang Khẩu vẫn có đám tội phạm ngốc nghếch mắc lỗi vớ vẩn, anh lại nhếch mép cười, lấy bao thuốc lá ra hút, nhớ lại những ngày xông pha trên bờ sông đục ngầu ấy.
