Đầu những năm 90, Tây Ninh hiện lên như một bức tranh nhuốm màu khắc nghiệt. Phía Nam và Bắc thành phố, những dãy núi trơ trọi, đất đai nứt nẻ găm đầy sỏi đá. Gió từ triền cát trắng xóa cuồn cuộn thổi qua, quật những cơn lốc bụi mù mịt vào những ngôi nhà xiêu vẹo. Chính trong khung cảnh hoang sơ ấy, tiếng cười rộn rã từ xưởng máy Thanh Hải ngày càng thưa thớt. Lâm Minh Sơn ngồi nhìn máy cũ kỹ đầy bụi, nếp nhăn trên trán hằn sâu hơn mỗi ngày. Hoàng Thu Anh vẫn lặng lẽ lau từng giọt mồ hôi trên trán, đôi mắt nâu sẫm nhìn thẳng về phía ngọn núi khô cằn ngoài cửa sổ. Còn Chu Hữu Tài – đôi tay chai sần sau ca trực – lại bẻ cong từng cọng rơm thành hình con cào cào, như nuối tiếc màu xanh đã mất.
Bước ngoặt đến từ lão kỹ sư già Hà Hoàng Dao, người thường đứng lặng hàng giờ trước bản đồ địa chất phai màu. Một buổi chiều gió quật xiên khoai, giọng ông chùng xuống: Cứ đổ mồ hôi cho những bánh răng, liệu có đổi được màu xanh cho núi?. Câu hỏi ấy thổi bùng ngọn lửa trong Mã Bôn Đằng – chàng trai mưu lược thường bị đồn là khôn nhà dại chợ. Thế là, dưới cái nắng như đổ lửa của cao nguyên, nhóm thanh niên nhà máy chia nhau gùi trên lưng những bọc cây giống đầu tiên. Hà Hoàng Dao đi trước, chiếc gậy chống khua lộc cộc trên nền đất chai cứng.
Họ không ngờ những hạt mưa đầu mùa lại lạnh đến thấu xương. Cái rét buốt từ đỉnh núi Bắc như xé toạc áo khoác mỏng manh. Chu Hữu Tài run cầm cập ôm bình nước đóng băng, giọng nói nghẹn lại khi phát hiện cây thông non đã chết cóng sau đêm sương muối. Những tháng ngày sau đó, cuộc chiến với thiên nhiên càng khốc liệt: cát bay như vũ bão cuốn trôi cả luống cây vừa giâm, nắng hạn thiêu đốt từng giọt nước quý giá. Có đêm Lâm Minh Sơn gào lên giữa trời tối: Chúng ta đang cố bịt miệng hổ đói bằng lá khô!, nhưng Hoàng Thu Anh chỉ im lặng xắn tay áo, chôn lại từng hạt giống bật gốc.
Mối họa không chỉ đến từ bầu trời. Lời dị nghị từ chính đồng nghiệp khiến không khí xưởng máy trở nên ngột ngạt. Bọn mày định làm hại nhà máy bằng cái trò trồng cây mơ mộng đó hả?. Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi lô cây chắn cát bao chục ngày công bị đào bới trơ rễ. Mã Bôn Đằng nghiến chặt hàm, tay cầm mảnh gỗ vụn ghi chép thảm họa cháy rừng mới xảy ra ở vùng lân cận – bài học xương máu về hậu quả của đất trống đồi trọc.
Tháng năm trôi qua trong tiếng chuông xưởng đều đều, từng mảnh đời rơi rụng theo cây non. Vĩnh biệt người đồng đội gục xuống vì tai nạn đá lở, họ mang theo nỗi đau ấy tiếp tục cắm những cột mốc xanh trên triền dốc. Hà Hoàng Dao giờ đã lom khom, tóc điểm sương, vẫn nhặt từng mẩu hạt giống chim làm rơi xuống vách đá. Thì ra nơi đất khát cháy ấy vẫn nuôi sự sống, cần lắm bàn tay kiên tâm khơi mạch.
Ba mươi mùa mưa nắng đi qua, bàn cờ xanh dần phủ kín bản đồ cũ. Lâm Minh Sơn nay đã thành ông lão hay cười, ngón tay gân guốc lần theo vệt rêu trên thân gỗ lim mười năm tuổi. Cô gái nhỏ Hoàng Linh – con gái Hoàng Thu Anh – đang mải mê tưới từng giọt nước cho lứa măng tre mới nhú. Trong tiếng gió xào xạc qua tán lá, người ta nghe thấy giọng cười của Chu Hữu Tài năm nào vẫn vọng về từ triền núi phía Bắc.
Núi Nam giờ đã phủ thảm thông xanh mướt, chân núi Bắc rợp bóng keo lá tràm. Câu chuyện về nhóm công nhân xưởng máy Thanh Hải cùng cụ Hà Hoàng Dao cứ thế lặng lẽ lan đi như dòng nước ngầm. Không có huân chương hay bục vinh quang, chỉ còn lại lời thì thầm của gió qua lá: Những bậc thầy của văn minh sinh thái… đã đổi thanh xuân lấy màu xanh bất tử.
