Xù là con sóc bông nhỏ xíu, lông màu nâu đỏ luôn phồng lên như quả bông gòn, mỗi sáng chỉ lo đào tìm hạt thông dưới gốc tùng già, chỗ nó giấu dăm ba hạt mọt từ mùa thu năm ngoái. Đại là con chim ưng đá oai vệ, lông cánh đen bóng dài hơn cả cánh tay người, mỗi chiều bay lượn quanh đỉnh núi cao nhất rừng, móng vuốt sắc nhọn chỉ cần chụp một cái là chuột đồng, thỏ con đều không thoát được. Hai đứa sống cách nhau chưa đầy trăm mét, nhưng suốt mấy năm qua chưa từng gặp mặt, chỉ thỉnh thoảng nghe tiếng chít chít của Xù vọng lên từ tán cây, hay tiếng kree-kree sắc lạnh của Đại lướt qua bầu trời.
Sáng hôm đó giông kèm sấm sét ập tới rừng nhanh đến mức không ai kịp trú ẩn. Xù co ro trong tổ cây rỗng, nghe tiếng gỗ nứt đổ vang khắp nơi, còn Đại đậu trên cành tùng cao nhất, cánh dang rộng chịu đựng từng cơn gió rít. Khi ánh nắng đầu tiên lọt qua mây đen, Xù mở mắt định cựa mình, thì thấy móng vuốt sắc nhọn đâm sâu vào thân cây thông, cánh dài nặng nề kéo lê trên mặt đất. Nó hốt hoảng kêu lên, nhưng âm thanh vang ra lại là tiếng kree-kree the thé của Đại. Cùng lúc đó, phía dưới gốc cây, Đại giật mình tỉnh dậy vì cái đuôi bông xù vướng vào cành cây thấp, nó cố gắng vươn người leo lên, nhưng hai chân trước ngắn ngủn chỉ loạng choạng, răng cửa sắc nhọn cắn nhầm hạt thông đắng ngắt, lại là tiếng chít chít nhỏ xíu của Xù.
Hai đứa nhìn nhau từ trên cao xuống dưới thấp, đều nhận ra ngay thói quen của đối phương: Xù (giờ mang thân chim ưng) luôn vểnh tai khi nghe tiếng sột soạt lá khô, còn Đại (giờ mang thân sóc) cứ vơ vẩn nhặt hạt thông bỏ vào má, dù má chẳng hề phồng lên được tí nào. Chưa kịp hoàn hồn, con chồn hương nhớm mùi lông chim lạ từ bụi rậm bò ra, Đại sợ run người, tay chân ngắn ngủn không leo nổi cây, chỉ biết chạy loăng quăng dưới đất. Xù định bay xuống cứu, nhưng cánh vỗ mạnh quá làm cả tổ chim sâu rơi rụng, đàn chim bé xíu phản kích, mổ túi tát râm vào đầu nó, khiến Xù rơi thẳng xuống bãi bùn, dính đầy bùn đen từ đầu đến cánh.
Thế là Cuộc phiêu lưu biến hóa náo loạn nhất đời cả hai bắt đầu từ đó. Xù không biết cách săn mồi bằng thân chim ưng, mấy lần định bắt cá ở suối thì móng vuốt đâm sầm xuống nước, chỉ bắt được nắm rong rêu. Đại không biết cách leo cây bằng thân sóc, mỗi lần trèo một gang tay là lại trượt chân rơi xuống, hạt thông nó cất công nhặt được cả ngày chỉ đủ nhai đỡ đói bụng. Nhưng cả hai nhanh chóng nhận ra mình cần nhau: Xù bay lượn thấp trên bầu trời, báo cho Đại biết chỗ nào có con gấu mèo đang đào hang, chỗ nào có bầy sói con đi kiếm ăn. Đại chạy dọc lối mòn rừng, chỉ cho Xù hang đá cũ của người Mông trên sườn đồi, nơi có thể trú ẩn khi mưa giông ập tới.
Có hôm bọn họ gặp con báo hoa mai trẻ tuổi đi săn, Đại sợ đến mức lông xù phồng to gấp đôi, chạy lăng xê dưới bụi rậm, Xù cố gắng bay thấp quây quanh đầu con báo, kêu toáng lên để đánh lạc hướng, nhưng bay vòng vòng như con gà mất lông, suýt bị báo vả một cái vào cánh. May thay Đại nhớ ra hang thoát hiểm nó từng đào khi còn là sóc, dẫn Xù chui vào, cả hai nằm co ro trong bóng tối, nghe tiếng chân báo gõ lọc cọc ngoài cửa hang, thở phào nhẹ nhõm. Xù dùng cánh phủ lên mình Đại cho đỡ lạnh, Đại nhặt lá khô lót ổ cho Xù, lông vũ của Xù rụng vài chiếc dính trên lông xù của Đại, trông ngồ ngộ như hai đứa con nít trốn học.
Bây giờ mỗi tối họ ngồi bên bờ suối, Xù soi bóng xuống nước thấy mình vẫn là con chim ưng đá to lớn, Đại nhìn thấy mình vẫn là con sóc bông nhỏ bé, chẳng biết bao giờ mới trả lại thân xác cho nhau. Nhưng chẳng ai lo lắng lắm, vì dù thân xác lạ lẫm, họ vẫn có nhau trong cái rừng hoang dã này, trong cái Cuộc phiêu lưu biến hóa toàn những chuyện dở khóc dở cười, mà mỗi sáng thức dậy, họ lại háo hức chờ đợi xem hôm nay rơi vào bãi bùn nào, hay trèo trượt cây nào nữa.
